De haagplant die het Nederlandse straatbeeld domineert is de beukenhaag, in het Latijn de Fagus Sylvatica genoemd. Al jarenlang is de beuk een populaire plant en dat komt door een aantal voordelen die beuk heeft in vergelijking tot andere planten waarmee je een haag kunt vormen:

De beuk ...

  • is op elke gewenste hoogte verkrijgbaar bij aanplant (vanaf 40 cm t/m 300 cm)
  • houdt z'n blad in de winter
  • is een van de voordeligere haagplanten
  • is het hele jaar beschikbaar
  • vergt weinig onderhoud
  • is multi-toepasbaar
  • is in groen en rood beschikbaar
  • is eenvoudig (zelf) aan te planten
  • groeit bijna overal

Ik ga in dit artikel dieper in op de genoemde voordelen van beukenhaag en sluit af met wat tips voordat je een beukenhaag gaat planten. Want als je goed kijkt naar de verschillende voor- en achtertuinen waarin de beukenhaag voorkomt, dan zie je soms prachtige hagen maar zeker ook wat minder mooie.

Ik leg je bovendien de juiste plantwijze uit. Lees dus dit artikel door voordat je een beukenhaag gaat kopen, want er zijn wel een aantal dingen waar je op moet letten voor het allerbeste resultaat.

Beukenhaag hoogte maten

Beukenhaag kweker

Beuken worden gekweekt op een kweekbed, zoals je hier linksboven op de foto ziet. De ene kwekerij zet zoveel mogelijk beuken in de breedte van een kweekbed om het stuk land zoveel mogelijk op te laten brengen qua aantallen. Andere kwekers, die liever voor meer kwaliteit gaan, zetten de beuken verder uit elkaar.

Hoe verder de beuken op een kweekbed uit elkaar staan, hoe meer (zon)licht er ook onderaan de beuken komt. De ontwikkeling van de zijtakken zal als gevolg daarvan helemaal onderaan de beuk beginnen. Staan de beuken dichter op elkaar, dan begint de vertakking hoger op de stam en dat geeft gaten onderin de haag. Tijdens de kweek zal een beuk die verder uit elkaar staat meer zonlicht opvangen en zich dus veel beter ontwikkelen met als resultaat een vollere beuk.

Dit verschil in kweekwijze is uitgelegd in onderstaande afbeelding:

Beukenhaag verschil in kweekwijze

Verschil beukenhaag en haagbeuk

Zoals gezegd is de Latijnse naam van de beukenhaag Fagus Sylvatica. Deze heeft het hele jaar door blad. Bruin blad in de winter en groen in de zomer. De haagbeuk daarentegen, de Carpinus Betulus, is een andere haagplant en verliest het blad in de winter en wordt haagbeuk genoemd. De beukenhaag is er in groen en rood en haagbeuk is er alleen in het groen. Heeft meest gezien in Nederland is de groene beukenhaag.

De haagbeuk doet het beter in drassig gebied en het blad is meer gekarteld. Het bruine blad dat er in het najaar aankomt is bij haagbeuk wat lichter en krult. In het voorjaar is de haagbeuk wel eerder met het groene blad. De plantwijze is exact het zelfde.

Hier even de verschillen qua blad en winterkleur op een rijtje:

Bladverschil

Beukenhaag gunstig geprijsd

In tegenstelling tot andere haagplanten wordt een beuk massaal gekweekt in het zuiden van Nederland en noorden van België. Deze massa kweek werkt prijstechnisch in jouw voordeel. Je kunt beginnen op lage hoogte (maat 40 - 60 cm) als je budget beperkt is. Wil je meteen al een haag met meer 'body' dan kies je voor een hogere maat (125 - 150 cm is de meest gekozen maat).

Groene beukenhaag geeft in tegenstelling tot rode elk jaar zaad en is daarom goedkoper. Het zaad van de rode beuk, de Fagus Sylvatica 'Atropunicea' wordt onregelmatig en soms maar eens per 4 jaar afgegeven. Rood is dus exclusiever en dat werkt prijs opdrijvend. Rode beuken zie je dan ook wat minder. Een mixhaag van groene en rode beuken is ook een optie en geeft een speels kleureffect.

Beuken in pot of in wortelgoed?

Zoals gezegd worden beuken in massa gekweekt. Daar hangt wel een voorwaarde aan vast, namelijk dat deze in het seizoen geplant moeten worden. Met 'het seizoen' bedoelen we dat de beuken in rust zijn, ofwel in bruin blad hebben. Dat is het moment dat de beuken hun energie die ze gebruiken om in het voorjaar weer uit te lopen in de wortels hebben opgeslagen. In die periode kun je de beuken probleemloos overplanten in je eigen tuin. De beuken kunnen dan namelijk even (lees een paar dagen) buiten de grond overleven met kale wortel. Dat noemen we in kwekerstermen 'wortelgoed'. Het is echter wel gewenst die tijd zo kort mogelijk te houden. Hoe langer die tijd en hoe hoger de temperatuur, hoe hoger de kans op uitval.

Wij leveren wortelgoed zo kakelvers vanaf de kwekerij dat dit met onze beuken zo'n 1-2 dagen is. Bij een tuincentrum of handelaar weet je niet hoe vaak ze al zijn overgeplant en hoe lang ze al buiten de grond staan. Onze ervaring is dat die beuken een laag percentage van aanslaan hebben en dus verspil je energie als je dergelijke beuken plant.

De periode van het wortelgoed loopt van ongeveer eind september tot en met april/mei (afhankelijk van het weer). Buiten het seizoen kun je nog steeds planten, namelijk met beuken die in pot gekweekt zijn. Dat zijn minstens even mooie beuken, maar duurder. Dat komt omdat ze per stuk in een pot staan in plaats van bij elkaar gebonden zoals bij wortelgoed. Dat neemt bij transport meer ruimte in en ze hebben per stuk aandacht nodig bij het kweken (denk aan het snoeien) in plaats van machinaal, dat veel sneller gaat.

Hieronder zie je het verschil tussen potgoed en wortelgoed:

Verschil potgoed en wortelgoed

Ons advies is om beuken in het seizoen in wortelgoed te kopen en buiten het seizoen in pot.

Beukenhaag snoeien en onderhouden

Een beukenhaag snoeien doe je bij voorkeur twee maal per jaar. Een keer in het voorjaar rond april en een keer voor de vorst begint in het late najaar. Snoei altijd bij bewolkt weer en het liefst aan het eind van de dag. Sproei eerst de haag helemaal nat, zo gaan de messen van je heggenschaar langer mee. Een goed elektrisch gereedschap is de elektrische heggenschaar van Gardena. Een alternatief is de handmatige Classic heggenschaar, voor de kleine hagen en het preciezere werk.

Verschillende toepassingen

Beukenhaag toepassingen

Een beukenhaag past overal! Van een stadstuin tot een riante tuin met landelijk karakter en van een borderrand tot tuinafscheiding of zelfs als beuken boog. Kijk maar eens om je heen en je raakt geïnspireerd door de vele toepassingsmogelijkheden. Daarnaast kan een beuk natuurlijk ook als solitaire boom uitgroeien, leuk voor bijvoorbeeld het begin en eind van je haag.

De beukenhaag past niet alleen in meerdere uitstralingen, maar is ook multifunctioneel. Het meest gebruikt is de beuk om een afscheiding te maken, zowel laag als op hoogte van zo'n 2 tot 3 meter. Wil je nog hoger, dan passen leibomen ertussen om ook op hoge hoogte een zichtblokkade te maken.

Rode en groene beukenhaag

In tegenstelling tot andere haagplanten is het voordeel van de beuk dat er 2 kleuren beschikbaar zijn. Als je kijkt naar taxus, buxus, haagbeuk, coniferen, die zijn er slechts in 1 kleur. Doe er je voordeel mee en kies eens voor rood of wellicht een mix!

Beukenhaag kleuren

Beukenhaag planten

Nu je vrijwel alles over beuken weet komt het belangrijkste, het planten van de haag! Dat is bovendien een leuke tuinkluis en met de juiste voorbereidingen zeker niet moeilijk.

Een enkele of dubbele rij, wat is het verschil?

De beuken kun je op 2 verschillende manier planten. In een enkele of dubbele rij. Afhankelijk van jouw keuze reken je met aantallen per meter uit hoeveel beuken je in totaal nodig hebt. Vanzelfsprekend heb je met een dubbele rij meer beuken nodig, maar daarover dadelijk meer in een schema.

Eerst is namelijk jouw keuze van de plantwijze belangrijk. De meeste mensen denken dat je met een dubbele rij een dikkere haag hebt, maar dat is slechts deels waar.

Enerzijds heb je inderdaad een dikkere haag staan, maar als je die strak houdt met snoeien, dan kun je de dubbele haag ook gewoon 'slank' houden en in theorie kan zelfs een enkele rij net zo dik worden als een dubbele mits je deze wat laat uitdijen met de manier waarop je snoeit. Anderzijds is het wel zo dat je direct een dikkere haag hebt staan met meer volume en dus minder inkijk. Wij zeggen daarom altijd:

Wil je direct een dichter resultaat, kies dan voor een dubbele rij. Mag het wat de tijd hebben dan is een enkele rij een alternatief dat minder kost. Als je ruimte gebrek hebt dat is de gulden middenweg een enkele rij met meer per meter.

Hieronder zie je het een aanlegde beukenhaag in een enkele rij geplant:

Beukenhaag planten

Benodigheden:

En ...

Natuurlijk het juiste aantal beuken! Zie daarvoor het schema hieronder:

Hoogtemaat beuken Enkele rij Dubbele rij Afmeting geul (breedte x diepte)
40 - 60 cm 8 10 15 x 15
60 - 80 cm 7 10 20 x 20
80 - 100 cm 7 8 25 x 25
100 - 125 cm 6 8 25 x 25
125 - 150 cm 5 8 30 x 30
150 - 175 cm 5 7 30 x 30
175 - 200 cm 4 6 40 x 40
200 - 225 cm 4 6 50 x 50
225 - 250 cm 3 5 50 x 50
250 - 275 cm 3 4 50 x 50

Graaf een geul met een schop in de juiste afmetingen (zie schema). Breder of dieper mag altijd, want dat bevordert de doorluchting van de bodem. Als je dat gedaan hebt leg je je partij beuken langs de geul of je zet ze er alvast in. Op deze manier kun je het aantal evenwijdig verdelen en krijg je geen rare verschillen (de een dicht op elkaar en de ander verder uit elkaar). Dat groeit op den duur wel dicht maar zo vlak na aanplant is het een mooier gezicht als de beuken goed verdeeld staan geplant. Als je een enkele rij plant leg ze dan aan een zijde. Bij een dubbele rij kun je langs elke zijde 1 rij leggen.

Als het aantal goed klopt dan kun je overgaan tot planten. Het is niet nodig met palen en lint een richting aan te geven. Na plaatsing kun je namelijk nog goed genoeg met het aanstampen simpel wat recht zetten.

Waar groeit een beuk goed?

Zoals gezegd, een beuk is de moeilijkste niet. Overal in Nederland, en dus op elke ondergrond, kom je de beuk wel tegen. Echter, zoals bij elke plant kun je de grondsamenstelling van waar de plant van origine vandaan komt het beste zo goed mogelijk nabootsen. De plant gedijt dan het best en dat geeft het gewenste resultaat. Bij een beuk is dat humusrijke bosgrond (een beukenbos). De beukengrond van Pokon Naturado is de grond die qua samenstelling het zelfde is als beukenbos grond. Een beukenhaag houdt alleen niet van te natte voeten, dus aan een oever doe je er verstandig aan om te kiezen voor de bladverliezende variant, de haagbeuk. Die kan beter tegen een vochtige bodem.