Al vele jaren behoort de hortensia (Hydrangea in het Latijn) tot 1 van de populairste tuinplanten van Nederland. De populariteit wordt vooral veroorzaakt door de vaak overvloedige bloei en de ruime keuze in soorten die door de jaren heen zijn ontwikkeld.

In dit artikel lees je hoe je de bekende zee van hortensia's krijgt en wat je moet weten over hortensia's onderhouden.

Hortensia's in de tuin

De 'gewone' hortensia

Nog altijd is de ‘gewone’ boerenhortensia de meeste verkochte hortensia naast alle nieuwe soorten die door de jaren heen aan het hortensia assortiment zijn toegevoegd. Grof gezegd heb je een keuze uit vier type hortensia’s voor in de tuin:

De boeren hortensia

De boeren hortensia, de 'Hydrangea Macrophylla', is bolbloemig van bloeivorm en ook altijd de populairste bloemvorm van een hortensia geweest. Naast de bolbloemige hortensia bestaan en ook schermbloemige hortensia’s die soms ook wel kransbloeiende hortensia worden genoemd.

De schermbloemige hortensia

De schermbloemige hortensia’s bloeien niet met hun hele bloem maar maken bloemen in een krans. De krans is gevuld met bolletje die lijken op nog niet open gekomen bloemknoppen maar zijn in feite onderdeel van de bloeiwijze van de plant.

Pluimhortensia

Een ander hoofdsoort die qua vorm sterk afwijkt van de overige hortensia's is de 'Hydrangea paniculata', ofwel de pluimhortensia. Dit soort wordt gekenmerkt door de driehoekige bloempartij en is er in diverse kleuren. De meest bekende is de Hydrangea paniculata 'Limelight'.

Klimhortensia

De 'Hydrangea petiolaris' is een zelfhechtende klimplant, net als bijvoorbeeld klimop. Echter waar klimop vaak functioneel gebruikt wordt is de klimhortensia populair vanwege de hoge sierwaarde.

De verschillen qua bloemvorm op een rijtje:

4 typen hortensia's

Verkleuring bloemkleur

Een veel gehoorde opmerking over hortensia’s is het verkleuren van de bloemkleur door de jaren heen. Heel veel mensen weten inmiddels dat dit te maken heeft met de zuurgraad van de grond waarin de hortensia staat. Een blauwe hortensia heeft een relatief zure grond nodig (PH 4 tot 4,5) terwijl dezelfde plant in een minder zure grond roze gaat bloeien.

Deze verkleuring kan zich ook voordoen bij een rode hortensia. Een rode hortensia verlangt ook een niet al te zure grond. Als de rode hortensia in een zure grond geplant wordt kan de kleur meer naar het rood-paars toe gaan en sommige soorten worden volledig paars van kleur door de zure grond.

Hortensia verkleuring

Naast deze verkleuringen op basis van de zuurgraad van de grond zijn er ook soorten die van nature hun kleur veranderen maar dan vaak gedurende hun bloei in de zomer en het najaar. Een goed voorbeeld hiervan zijn de Hydrangea macrophylla Magical Four Seasons®. Deze serie bestaat uit diverse soorten die gedurende hun lange bloeiperiode, die tot wel 5 a 6 maanden kan oplopen de kleur van hun bloem veranderen. Er zijn soorten die bijvoorbeeld van een groen/paars kleurige bloem helemaal doorkleuren naar donker groen met een rode rand of zelfs bijna helemaal donkerrood.

Onderhouden van hortensia's

Over het onderhouden van een hortensia bestaan veel verschillende verhalen en soms ook fabels. Vooral bij het snoeien is een hortensia een niet alledaagse plant.

Snoeitip!Snoeitip:

Een hortensia maakt van nature in september zijn bloemknoppen voor het volgende jaar klaar. Het is daarom ook niet verstandig een hortensia in het najaar of het voorjaar volledig te snoeien. Alle nieuwe bloemknoppen gaan dan immers verloren. Het beste is om de oude bloemen in het najaar of nog liever pas in het voorjaar uit de plant te knippen (net onder de bloem en boven het eerste paar nieuwe ogen). Of om de plant om en om te snoeien (uitdunnen). Hierbij haalt u een deel van de takken uit de plant weg. De takken die blijven staan geven bloemen en kunnen het jaar erna worden afgeknipt. De takken vanuit het eerste jaar van snoeien geven dan in het tweede jaar weer bloemen. Zo blijft u altijd een mooie, bloemrijke struik houden in de tuin.

Toppen snoeien

Je kunt er het beste vanuit gaan dat een hortensia op tweejarig hout bloeit (overjarige takken) tenzij je er zeker van bent dat je een soort hortensia hebt dat op nieuwe takken bloeit. Door de ontwikkelingen in nieuwe soorten hortensia’s bestaan die soorten inmiddels namelijk wel. Een goed voorbeeld hiervan zijn de soorten uit de Hydrangea Music Collection®. Deze soorten maken zo gemakkelijk nieuwe knoppen dat snoeien in het voorjaar geen probleem meer is en ook geen gevolgen meer heeft voor de bloei in datzelfde jaar. De soorten zijn o.a. te herkennen aan het Music Collection® logo op de pot en het gitaar vormige etiket in de plant. Deze hortensia soorten maken het onderhouden en het compact houden van een hortensia een stuk gemakkelijker!

Bijzondere kleuren

Naast de ‘standaard’ hortensia kleuren is er ook een heel groot assortiment met bijzondere bloemkleuren of zelfs 2 kleurige bloemen. De Hydrangea Hovaria® serie is een mooi voorbeeld van een serie met soorten die 2 kleurige bloemen hebben.

Buiten alle bijzonder bloemkleuren zijn er ook hortensia soorten die buiten de soms speciale bloemkleur ook een andere bladkleur hebben dan de standaard hortensia. Rood kleurige bladeren of bijna tot zwart aan toe kleurend blad is bij deze soorten absoluut geen teken van ziekte of zwakte maar juist een sierelement wat de plant nog specialer maakt. De Hydrangea Black Diamonds® serie is hier een bijzonder goed voorbeeld van. De planten hebben in het voorjaar en de zomer zeer donker, tot bijna zwart kleurig blad met opvallende bladnerven. Buiten de mooie bloemkleur wordt zo ook het blad van de plant tot extra sierwaarde gemaakt.

Enkele voorbeelden van verkleurende hortensia's:

Verkleurende hortensia's

Snoeitip!Tip: een andere bijzondere hortensia is de Hydrangea macrophylla 'Black Steel Zebra', met unieke zwarte stelen!

Uiteindelijk is er door alle verbeteringen, veranderingen en nieuwe soorten een heel groot assortiment hortensia’s ontstaan. En ook in de toekomst zullen er vast nieuwe ontwikkelingen komen. De wens van de consument verandert en dus zal het assortiment ook mee veranderen.